ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ

Μερόπη Σαμαρά Μηλιώτου             Δημήτρης Χατζηπαντελής

Υπηρεσία Περιβάλλοντος                                           Κυπριακός Οργανισμός Τυποποίησης

Η παραγωγή ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών ειδών αποτελεί έναν από τους πιο αναπτυσσόμενους τομείς της βιομηχανικής παραγωγής στον δυτικό κόσμο. Δεν υπάρχει πλέον σχεδόν κανένας τομέας της ζωής του ανθρώπου στον οποίο να μην χρησιμοποιούνται τα είδη αυτά. Η ταχεία αυτή ανάπτυξη, ωστόσο, σε συνδυασμό με τον υπερκαταναλωτισμό που μαστίζει τη σημερινή κοινωνία έχει ως αρνητικό συνεπακόλουθο την ουσιαστική αύξηση των αποβλήτων που προέρχονται από ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές. Και είναι αρνητικό, γιατί τα απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΑΗΗΕ) αποτελούν ένα πολύπλοκο μείγμα υλικών και κατασκευαστικών στοιχείων επικίνδυνων και μη, που καθιστούν την απόρριψή τους επικίνδυνη για το περιβάλλον και τους φυσικούς αποδέκτες ενώ, ταυτόχρονα, αυξάνουν τα προβλήματα διαχείρισής τους. Τα προβλήματα αυτά εστιάζονται κυρίως στην ταχεία αύξηση των αποβλήτων αυτών και στη διαχείριση του επικίνδυνου περιεχομένου τους.

Η επικινδυνότητα τέτοιων αποβλήτων οφείλεται στα υλικά από τα οποία είναι κατασκευασμένα αυτά ή τα μέρη από τα οποία αποτελούνται όπως είναι, για παράδειγμα, τα πολυχλωροδιφαινύλια ή αλλιώς PCBs, τα οποία περιέχονται στους  πυκνωτές, τα διάφορα βαρεά μέταλλα όπως μόλυβδος και ανόργανα οξέα (μπαταρίες), υδράργυρος (διακόπτες), κάδμιο, χρώμιο, αρσενικό, οι βρωμιούχοι επιβραδυντές φλόγας (πλαστικά μέρη εξοπλισμού), ο αμίαντος, οι αλογονωμένες ουσίες όπως είναι οι χλωροφθοράνθρακες, κλπ.

Ευρωπαϊκή Νομοθεσία

Ορισμένα ευρωπαϊκά κράτη, ευαισθητοποιημένα από τα περιβαλλοντικά προβλήματα που δημιουργούνται από την ανεξέλεγκτη απόρριψη τέτοιων αποβλήτων, είχαν  έγκαιρα δημιουργήσει τις δικές τους εθνικές νομοθεσίες για χωριστή συλλογή και διαχείρισή τους.

Η ύπαρξη, ωστόσο, διαφορετικών εθνικών πολιτικών και μέτρων παρεμπόδιζε την αποτελεσματική ανακύκλωση των αποβλήτων αυτών οδηγώντας, ταυτόχρονα, σε διαφορετικές χρηματοοικονομικές επιβαρύνσεις των οικονομικών φορέων εκμετάλλευσης. Επιπλέον, οι αποκλίνουσες εθνικές απαιτήσεις για κατάργηση ορισμένων επικίνδυνων ουσιών είχαν αρνητικές επιπτώσεις στο εμπόριο ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών ειδών στην Κοινότητα. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα αποδέχτηκε, στο σύνολό της, την ανάγκη μιας κοινοτικής πολιτικής, σχετικά με την διαχείριση των ΑΗΗΕ.

Η Κοινοτική αυτή πολιτική προέκυψε το 2002, μέσα από τις πρόνοιες δύο Οδηγιών και την υιοθέτηση της αρχής της «ευθύνης του παραγωγού», σύμφωνα με την οποία ναι μεν παραγωγοί, κατασκευαστές, εισαγωγείς, προμηθευτές υλικών, έμποροι, καταναλωτές και δημόσιες αρχές έχουν συγκεκριμένες ευθύνες στη διαχείριση των αποβλήτων, εντούτοις είναι ο παραγωγός κάθε προϊόντος που διαδραματίζει τον πιο σημαντικό ρόλο, καθώς αυτός είναι που λαμβάνει τις καίριες αποφάσεις που αφορούν το προϊόν του και τη δυναμική του για παραγωγή αποβλήτων. Μόνο ο παραγωγός μπορεί να σχεδιάσει και να παράξει το προϊόν του κατά τρόπο που να εξασφαλίζεται η μέγιστη δυνατή διάρκεια ζωής του και η καλύτερη δυνατή ανάκτηση και διάθεσή του, στη φάση απόρριψής του.

(α) Οδηγία 2002/95/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Ιανουαρίου 2003, σχετικά με τον περιορισμό της χρήσης ορισμένων επικίνδυνων ουσιών σε είδη ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού.

Η Οδηγία αυτή, γνωστή και ως η «RoHS Οδηγία», εξασφαλίζει ότι από την 1 Ιουλίου, 2006 ο νέος ΗΗΕ που διατίθεται στην κοινοτική αγορά – εξαιρουμένων συγκεκριμένων εφαρμογών – δεν θα περιέχει μόλυβδο, υδράργυρο, κάδμιο, εξασθενές χρώμιο, πολυβρωμοδι- φαινύλια (ΡΒΒ) και πολυβρωμοδιφαινυλαιθέρες (PBDE). Μέσω αυτής της Οδηγίας, επιδιώκεται η μελλοντική ελαχιστοποίηση των κινδύνων και επιπτώσεων στο περιβάλλον από τη δημιουργία ΑΗΗΕ.

(β) Οδηγία 2002/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Ιανουαρίου 2003, σχετικά με τα απόβλητα ειδών ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΑΗΗΕ).

Η Οδηγία αυτή, γνωστή και ως «Οδηγία WEEE», έχει ως σκοπό τη λήψη μέτρων για την πρόληψη της δημιουργίας ΑΗΗΕ και την επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωσή τους και/ή τη χρήση άλλων μορφών ανάκτησής τους.

Κυπριακή πραγματικότητα

Μέχρι τώρα, στην Κύπρο δεν υφίσταται κανένα σχέδιο ή σύστημα για την ολοκληρωμένη διαχείριση των ΑΗΗΕ. Τα απόβλητα αυτά απορρίπτονται συνήθως μαζί με τα οικιακά απόβλητα και καταλήγουν στους χώρους διάθεσης των τελευταίων. Οι ογκώδεις ηλεκτρικές συσκευές μπορεί να θεαθούν σε αδειανά οικόπεδα, χαράδρες, ποταμούς, κλπ. Ορισμένες συσκευές συλλέγονται από τις εταιρείες πώλησης τέτοιων ειδών και διατίθενται σε ανακυκλωτές σιδήρου ή πετάγονται στις χωματερές. Ορισμένες εταιρείες ανακύκλωσης δουλεύουν πιλοτικά για τη συλλογή εξοπλισμού, κυρίως πληροφορικής. Καμιά, ωστόσο, εταιρεία ανακύκλωσης δεν έχει αδειοδοτηθεί για διαχείριση ΑΗΗΕ, όπως προνοείται από τον περί Στερεών και Επικίνδυνων Αποβλήτων Νόμο (Αρ. Ν. 215(Ι)/2002).

Κυπριακή Νομοθεσία

Και οι δύο Οδηγίες της ΕΕ έχουν μεταφερθεί στη Κυπριακή νομοθεσία ως κανονισμοί, κάτω από τον περί Στερεών και Επικίνδυνων Αποβλήτων Νόμο, με τίτλο «Οι περί Στερεών και Επικινδύνων Αποβλήτων (Απόβλητα Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού) Κανονισμοί του 2004». Οι κανονισμοί αυτοί δημοσιεύτηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας στις 30 Ιουλίου του 2004 (Κ.Δ.Π. 668/2004), με άμεση έναρξη ισχύος την ημέρα της δημοσίευσής τους.

Πιο κάτω δίνονται σε συντομία οι κυριότερες πρόνοιες των κανονισμών. Για πιο λεπτομερή και πλήρη ενημέρωση, οι κανονισμοί μπορούν να βρεθούν στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος: www.moa.gov.cy,στο τμήμα «Νομοθεσίες».

(1) Πεδίο Εφαρμογής

Οι κανονισμοί καλύπτουν τις πιο κάτω δέκα κατηγορίες ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού, οι οποίες αναπτύσσονται σε λεπτομέρεια στο Παράρτημα ΙΒ των κανονισμών:

1. Μεγάλες οικιακές συσκευές (π.χ. στεγνωτήρια, ψυγεία, καταψύκτες, πλυντήρια πιάτων και ρούχων, φούρνοι μικροκυμάτων).

2. Μικρές οικιακές συσκευές (π.χ. ηλεκτρικές σκούπες, ηλεκτρικά σίδερα, φρυγανιέρες, καφετιέρες, συσκευές βουρτσίσματος δοντιών και ξυρίσματος).

3. Εξοπλισμός πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών (π.χ. όλα τα είδη υπολογιστών, εκτυπωτές, συσκευές τηλεομοιοτυπίας (φαξ), τηλέφωνα).

4. Καταναλωτικά είδη (π.χ. ενισχυτές ήχου, μουσικά όργανα).

5.Φωτιστικά είδη (π.χ. λαμπτήρες φθορισμού μικρών διαστάσεων, λαμπτήρες εκκενώσεως υψηλής έντασης).

6. Ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά εργαλεία (π.χ. τρυπάνια, πριόνια, ραπτομηχανές).

7. Παιχνίδια, εξοπλισμός ψυχαγωγίας και αθλητισμού (π.χ. βιντεοπαιχνίδια, ηλεκτρικά τρένα).

8. Ιατροτεχνολογικές συσκευές (π.χ. καρδιολογικός εξοπλισμός, συσκευές αιμοκάθαρσης).

9. Όργανα παρακολούθησης και ελέγχου (π.χ. ανιχνευτές καπνού, συσκευές ζύγισης).

10. Συσκευές αυτόματης διανομής (π.χ. θερμών ή ψυχρών φιαλών ή μεταλλικών).

(2) Υποχρεώσεις Παραγωγών

Ως παραγωγός θεωρείται οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο, ανεξάρτητα από την τεχνική πωλήσεων που χρησιμοποιεί, συμπεριλαμβανομένης και της εξ’ αποστάσεως επικοινωνίας, κατασκευάζει και/ή πωλεί ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό με τη δική του μάρκα/σφραγίδα ή μεταπωλεί, με τη δική του μάρκα/σφραγίδα και/ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο, εξοπλισμό που παράγεται από άλλους προμηθευτές ή εισάγει ή εξάγει ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό σε επαγγελματική βάση.

Οι κανονισμοί διαχωρίζουν τα ΑΗΗΕ σε ιστορικά και νέα απόβλητα και σε οικιακής και μη οικιακής προέλευσης. Ιστορικά απόβλητα είναι αυτά που έχουν διατεθεί στην αγορά πριν από τις 13/08/05, ενώ απόβλητα οικιακής προέλευσης θεωρούνται αυτά που προέρχονται από νοικοκυριά, οργανισμούς, εμπορικές, βιομηχανικές και άλλες πηγές που, λόγω της φύσης και της ποσότητάς τους, είναι παρόμοια με αυτά από τα νοικοκυριά. Για την κάθε κατηγορία αποβλήτων ο παραγωγός έχει συγκεκριμένες υποχρεώσεις:

(i) ΑΗΗΕ Οικιακής προέλευσης

Δημιουργία εγκαταστάσεων συλλογής ΑΗΗΕ οικιακής προέλευσης

Οι παραγωγοί υποχρεούνται να μεριμνήσουν, ατομικά ή συλλογικά, ώστε μέχρι τις 13/08/05 να έχουν δημιουργηθεί συστήματα τα οποία να επιτρέπουν στους τελικούς κατόχους ΑΗΗΕ οικιακής προέλευσης και τους διανομείς όπως επιστρέφουν τα απόβλητα αυτά, τουλάχιστο δωρεάν, σε εγκαταστάσεις συλλογής που θα έχουν δημιουργήσει. Η χρηματοδότηση της δημιουργίας του συστήματος αυτού επιβαρύνει τους παραγωγούς. Σημειώνεται εδώ ότι, στην περίπτωση παράδοσης νέου προϊόντος, ο διανομέας θα πρέπει να παραλαμβάνει το παραχθέν απόβλητο δωρεάν, ένα προς ένα, εφόσον αυτό είναι ισοδύναμου τύπου και έχει εκπληρώσει τις ίδιες λειτουργίες με το παρεχόμενο προϊόν.

Χρηματοδότηση διαχείρισης ΑΗΗΕ οικιακής προέλευσης

Για τη χρηματοδότηση της διαχείρισης των αποβλήτων που προέρχονται από τα νέα προϊόντα, δηλαδή αυτά που τίθενται στην αγορά μετά τις 13/08/05, κάθε παραγωγός είναι υπεύθυνος για τα δικά του προϊόντα.

Για τα ιστορικά απόβλητα, η ευθύνη χρηματοδότησης καλύπτεται από ένα ή περισσότερα συστήματα αλλά επιβαρύνει όλους τους παραγωγούς που υπάρχουν στην αγορά όταν προέκυψε το σχετικό κόστος και θα πρέπει να συνεισφέρουν ανάλογα με το αντίστοιχο μερίδιό τους στην αγορά ανά τύπο εξοπλισμού.

Εγγύηση προς τον Υπουργό Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος

Ο κάθε παραγωγός οφείλει να παρέχει εγγύηση αποδεκτή από τον Υπουργό όταν διαθέτει ένα προϊόν στην αγορά, ως απόδειξη για τη διασφάλιση της χρηματοδότησης της διαχείρισης όλων των ΑΗΗΕ  οικιακής προέλευσης και για την ευδιάκριτη σήμανση των προϊόντων του, σύμφωνα με το σημείο (v) πιο κάτω.

(ii) ΑΗΗΕ μη οικιακής προέλευσης

Οι παραγωγοί υποχρεούνται να μεριμνούν για τη συλλογή των ΑΗΗΕ μη οικιακής προέλευσης.

Για τη χρηματοδότηση της διαχείρισης των απόβλητων που προέρχονται από τα νέα προϊόντα, δηλαδή αυτά που τίθενται στην αγορά μετά τις 13/08/05, κάθε παραγωγός είναι υπεύθυνος για τα δικά του προϊόντα.

Για τα ιστορικά απόβλητα, η ευθύνη χρηματοδότησης επιβαρύνει τους χρήστες, εκτός αν αυτά αντικαθίστανται από νέα ισοδύναμου τύπου ή που καλύπτουν την ίδια λειτουργία οπότε και επιβαρύνει τον παραγωγό.

(iii) Δημιουργία συστημάτων επεξεργασίας και αξιοποίησης

Παράλληλα με τα πιο πάνω, όλοι οι παραγωγοί υποχρεούνται να εγκαθιδρύσουν συστήματα επεξεργασίας των ΑΗΗΕ, σε ατομική ή συλλογική βάση, καθώς και συστήματα αξιοποίησης ΑΗΗΕ που συλλέγονται χωριστά. Η χρηματοδότηση των συστημάτων αυτών επιβαρύνει τους παραγωγούς. Προτεραιότητα θα πρέπει να δίνεται στην επαναχρησιμοποίηση ολόκληρων των συσκευών.

(iv) Δημιουργία μητρώου και ενημέρωση αρμοδίων αρχών

Σε όλα τα συστήματα που σχετίζονται με τη διαχείριση των ΑΗΗΕ, οι παραγωγοί θα πρέπει να τηρούν μητρώο αποβλήτων σχετικά με τη μάζα, τα κατασκευαστικά στοιχεία, υλικά και ουσίες κατά την είσοδο και έξοδο των αποβλήτων από τα συστήματα και θα πρέπει να παρέχουν, ετησίως, πληροφορίες προς τον Υπουργό Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος σχετικά με:

Ø       τις ποσότητες και κατηγορίες ΗΗΕ που έχουν διαθέσει στην αγορά

Ø       τις ποσότητες και κατηγορίες ΑΗΗΕ που συλλέγηκαν, επαναχρησιμοποιήθηκαν, ανακυκλώθηκαν και αξιοποιήθηκαν, κατά βάρος ή αριθμό τεμαχίων, και

Ø       τις ποσότητες ΑΗΗΕ που εξάχθηκαν κατά βάρος ή αριθμό τεμαχίων

Για τη διευκόλυνση της επίτευξης του σκοπού αυτού θα πρέπει να παρέχονται από τους παραγωγούς προς τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας και αξιοποίησης, πληροφορίες για την επαναχρησιμοποίηση και επεξεργασία κάθε νέου προϊόντος που διατίθεται στην αγορά εντός ενός έτους από την διάθεση του προϊόντος στην αγορά.

(v) Σήμανση προϊόντων

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2002/96/EC, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ηλεκτροτεχνικής Τυποποίησης CENELEC έχει εκπονήσει το πρότυπο EN 50419:2005, για τη σήμανση του ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού, το οποίο έχει υιοθετηθεί ως εθνικό πρότυπο από τον Κυπριακό Οργανισμό Τυποποίησης (CYS).

Με βάση το πιο πάνω πρότυπο, ο παραγωγός υποχρεούται:

Ø       Να τοποθετεί στο προϊόν σήμανση με την οποία να προσδιορίζεται ο παραγωγός. Αυτή μπορεί να είναι το όνομα της εταιρείας του, το σήμα κατατεθέν της, ή οτιδήποτε άλλο μπορεί να προσδιορίσει καθαρά τον παραγωγό. Οποιαδήποτε μέθοδος χρησιμοποιηθεί θα πρέπει να καταγράφεται στο μητρώο παραγωγών, σύμφωνα με το άρθρο 12(1) της Ευρωπαϊκής Οδηγίας και τον κανονισμό 12(1) της σχετικής Κυπριακής νομοθεσίας.

Ø       Να τοποθετεί στο προϊόν σήμανση η οποία να δείχνει ότι το προϊόν διατέθηκε στην αγορά μετά τις 13 Αυγούστου 2005. Αυτό μπορεί να γίνει με: 

a) Χρήση της ημερομηνίας που το προϊόν διατέθηκε στην αγορά. Η ημερομηνία δεν πρέπει να είναι κωδικοποιημένη.

b) Με μια συμπαγή ράβδο η οποία χρησιμοποιείται πάντα σε συνδυασμό με το σύμβολο του διαγραμμένου κάδου απορριμμάτων, που καθορίζεται από το Παράρτημα IV της Ευρωπαϊκής Οδηγίας. Η ράβδος πρέπει να βρίσκεται κάτω από τον κάδο (Σχήμα 1).

Η σήμανση θα πρέπει να τοποθετείται σε εμφανή θέση, να είναι στερεή, ευανάγνωστη και ανεξίτηλη.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πρότυπο    EN50419:2005 οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνήσουν με τον αρμόδιο λειτουργό του CYS κ. Δημήτρη Χατζηπαντελή, στο τηλέφωνο 22411417 ή στη ηλεκτρονική διεύθυνση  d.hadjipantelis@cys.org.cy.                    

Σχήμα 1

(vi) Ενημέρωση καταναλωτών

Επιπρόσθετα από τα πιο πάνω, οι παραγωγοί ενημερώνουν και παρέχουν πληροφορίες προς τους χρήστες ΗΗΕ ιδιωτικών νοικοκυριών αναφορικά με:

Ø       Την ξεχωριστή συλλογή ΑΗΗΕ

Ø       Τα διαθέσιμα συστήματα επιστροφής και συλλογής

Ø       Το ρόλο τους στην αξιοποίηση των ΑΗΗΕ

Ø       Τις επικίνδυνες ουσίες που περιέχονται στα ΗΗΕ και τις ενδεχόμενες επιπτώσεις στο περιβάλλον και τη υγεία του ανθρώπου

Ø       Για περίοδο οκτώ ετών (ή δέκα ετών για την κατηγορία 1) από τις 13/02/03, ενημερώνουν τους αγοραστές σχετικά με το κόστος διαχείρισης των ΑΗΗΕ

(3) Εγκαταστάσεις επεξεργασίας

Όλα τα ΑΗΗΕ που συλλέγονται στις εγκαταστάσεις συλλογής θα πρέπει να μεταφέρονται, από αδειοδοτημένους μεταφορείς, σε αδειοδοτημένες, σύμφωνα με τον περί Στερεών και Επικινδύνων Αποβλήτων νόμο, εγκαταστάσεις επεξεργασίας ή να εξάγονται σύμφωνα με το σχετικό Ευρωπαϊκό Κανονισμό περί μεταφοράς αποβλήτων. Οι εγκαταστάσεις επεξεργασίας θα πρέπει να εφαρμόζουν τις βέλτιστες δυνατές τεχνικές επεξεργασίας, αξιοποίησης και ανακύκλωσης και να τηρούν τουλάχιστο τις προϋποθέσεις των Παραρτημάτων ΙΙ και ΙΙΙ των κανονισμών και όποιους άλλους όρους τους τεθούν στην άδεια διαχείρισης.

(4) Χρονοδιαγράμματα/υποχρεώσεις έναντι ΕΕ

·    13/08/05: Δημιουργία συστήματων διαχείρισης ΑΗΗΕ και  εξασφάλιση της χρηματοδότησής τους.

·    1/07/06: Ο νέος ΗΗΕ που διατίθεται στην αγορά απαγορεύεται να περιέχει μόλυβδο, υδράργυρο, κάδμιο, εξασθενές χρώμιο, πολυβρωμοδιφαινύλια (PBB) ή πολυβρωμοδιφαινύλαιθέρες (PBDE).

Þ Εφαρμογή: Ο περιορισμός χρήσης ορισμένων επικίνδυνων ουσιών εφαρμόζεται στον ΗΗΕ που  υπάγεται σε όλες τις κατηγορίες του Παραρτήματος ΙΑ εκτός τις 8 και 9 και τους λαμπτήρες πυράκτωσης και τα οικιακά φωτιστικά σώματα.

Þ Μη εφαρμογή: Στα ανταλλακτικά για την επισκευή ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού και στην επαναχρησιμοποίηση του εν λόγω εξοπλισμού ο οποίος έχει διατεθεί στην  αγορά πριν από την 1η Ιουλίου 2006.

·    31/12/08: Επίτευξη των πιο κάτω στόχων από τους παραγωγούς:

*     Η αξιοποίηση αναφέρεται σε μέσο βάρος ανά συσκευή.

** Η επαναχρησιμοποίηση/ανακύκλωση των κατασκευαστικών στοιχείων, υλικών και ουσιών αναφέρεται στο μέσο βάρος ανά συσκευή.

Τι πρέπει να έχει υπόψη του ο καταναλωτής

Με βάση τα πιο πάνω, ο καταναλωτής θα πρέπει να γνωρίζει ότι:

·    τα ΑΗΗΕ θα πρέπει να συλλέγονται χωριστά από τα υπόλοιπα οικιακά απόβλητα. Τα απόβλητα αυτά μπορούν να παραδοθούν στις εγκαταστάσεις συλλογής ΑΗΗΕ που θα δημιουργηθούν, χωρίς καμιά επιβάρυνση

·    κατά την αγορά ηλεκτρονικού και ηλεκτρικού εξοπλισμού μπορεί να δώσει πίσω τον εξοπλισμό τον οποίο αντικαθιστά με την νέα αγορά χωρίς καμιά επιβάρυνση

·    θα πρέπει να έχει πρόσβαση στην ενημέρωση που αναφέρεται στο σημείο (vi) πιο πάνω

·    από τις 13/08/05 όλος ο εξοπλισμός που διατίθεται στην αγορά θα πρέπει να φέρει σήμανση σύμφωνα με το σημείο (v) πιο πάνω.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη νομοθεσία για την διαχείριση ΑΗΗΕ οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνήσουν με την αρμόδιο λειτουργό κα Μερόπη Σαμαρά Μηλιώτου, στην Υπηρεσία Περιβάλλοντος, στο τηλέφωνο 22 303857 ή στην ηλεκτρονική διεύθυνση  mmilioti@environment.moa.gov.cy