Οι Νόμοι της Ανάπτυξης πνέουν τα λοίσθια – Βουλευτικές και Δημοτικές εκλογές πλησιάζουν: Υπάρχει κανείς που μπορεί να αναλάβει το πολιτικό κόστος για να τους εφαρμόσει

Οι καθυστερήσεις στην έκδοση των πολεοδομικών αδειών και των αδειών οικοδομών ξεπερνούν πλέον κάθε επιτρεπτό χρονικό όριο με αποτέλεσμα την εξουδετέρωση των Νόμων και τη δημιουργία αλυσιδωτών προβλημάτων στην οικοδομική ανάπτυξη της Κύπρου.

Δυστυχώς τίποτα δεν γίνεται και οι πολίτες διευκολύνονται να παρανομήσουν. Μέσα από τις διαχρονικές και συνεχείς παρεμβάσεις του Επιστημονικού Τεχνικού Επιμελητηρίου προς το Υπουργείο Εσωτερικών, το Τμήμα Πολεοδομίας και τους Δήμους για άμεσες βραχυπρόθεσμες λύσεις αλλά και για ριζική αναθεώρηση των σχετικών Νόμων, το ΕΤΕΚ διαπιστώνει με απογοήτευση ότι δεν διαφαίνεται καμία ελπίδα επίλυσης του προβλήματος, καθότι αυτό προϋποθέτει μια ελάχιστη πολιτική βούληση και δέσμευση.

Βασική παράμετρος στην αποτελεσματικότητα των Σχεδίων Ανάπτυξης είναι η εφαρμογή τους. Αντί αυτού, διαπιστώνεται ότι οι παράνομες οικοδομές είναι πλέον ο Κανόνας, αφού η Πολιτεία δεν λαμβάνει οποιαδήποτε μέτρα για πάταξη της παρανομίας. Οι Πολεοδομικές Αρχές και οι Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε πλήρη αδράνεια απλώς παρακολουθούν την κατάσταση, αφού τις περισσότερες φορές ευνοούνται τα στενά τοπικά τους συμφέροντα, αγνοώντας το συμφέρον του συνόλου του λαού.

Την ίδια ώρα που οι Αρχές, με την επιλεκτική ανοχή τους στην παρανομία, δίνουν στον νομοταγή πολίτη το μήνυμα της αναρχίας και του χάους, επιλέγουν να επιβάλουν στην ανώνυμο πολίτη τον νόμο των δύο μέτρων και δύο σταθμών. Η πολεοδομική πολιτική προσαρμόζεται ανάλογα με τον αιτητή.

Πρόσφατα παραδείγματα της επιλεκτικής πολιτικής καταστρατήγησης της φιλοσοφίας των Σχεδίων Ανάπτυξης:

·                  Δημοτικά Συμβούλια εκδίδουν άδειες γνωρίζοντας ότι παρανομούν και εκδίδουν διατάγματα αναστολής εργασιών για να καλύψουν τα νώτα τους, γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι δεν θα εφαρμοστούν.

·                  Τα πλείστα ξενοδοχεία λειτουργούν παράνομα.

·                  Παράνομα κτίρια στεγάζουν δημόσιες υπηρεσίες. Δημόσιες υπηρεσίες ψάχνουν να στεγαστούν ή στεγάζονται σε πολεοδομικά ακατάλληλα κτίρια, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις είναι και ανασφαλή.

·                  Οχληρές χρήσεις (χοιροστάσια, εργοστάσια ετοίμου σκυροδέματος, λατομεία κλπ) λειτουργούν σε λάθος περιοχές επιβαρύνοντας άλλες επιτρεπόμενες χρήσεις και επιβαρύνοντας το περιβάλλον

·                  Το IMC συνεχίζει να λειτουργεί σε παρανομία παρά την όλη δημοσιότητα που δόθηκε στο θέμα κατά την παραχώρηση της προσωρινής παρέκκλίσης που του δόθηκε για να στεγάσει το ΧΑΚ.

·                  To ITTL Trade Tourist & Leisure Park ltd που ανεγείρεται στο Δήμο Στροβόλου, παρά την περιοχή Αθαλάσσας, παραβιάζει βασικές πρόνοιες της εκδοθείσας Πολεοδομικής Άδειας, ιδιαίτερα σε ότι αφορά την επιτρεπόμενη χρήση. Η Πολεοδομική Αρχή χρησιμοποιώντας πολεοδομικές αλχημείες εισηγείται αναθεώρηση της Άδειας προς ικανοποίηση της αίτησης της εταιρείας.

·                  Η διαφάνεια είναι ανύπαρκτη: Απτό παράδειγμα το πολυκατάστημα Jumbo στη Λευκωσία το οποίο ανεγέρθηκε με πλήρη εξάντληση της διακριτικής ευχέρειας του Διευθυντής της Πολεοδομίας ενώ η ανέγερση καταστήματος της ίδιας εταιρείας στη Λάρνακα με την ίδια διαδικασία σταμάτησε μετά από παρέμβαση του ΕΤΕΚ.

Διαφαίνεται δυστυχώς ακόμα και υποβάθμιση σύγχρονων θεσμών που επέφεραν στοιχειώδη διαφάνεια και ισοπολιτεία στο πολεοδομικό μας σύστημα, όπως αυτός του Συμβουλίου Μελέτης Παρεκκλίσεων. Η διαφάνεια και η συμμετοχή του Πολίτη είναι κάτι για το οποίο η Πολεοδομική Νομοθεσία άρχισε να κάνει τα πρώτα της βήματα με το θεσμό των Δημοσίων Ακροάσεων στα πλαίσια της λειτουργίας του Συμβουλίου Μελέτης Παρεκκλίσεων. Ένα θεσμό δημιούργημα και πρωτοβουλία του Προέδρου της Δημοκρατίας και του Υπουργού Εσωτερικών όταν και οι δύο τους υπηρετούσαν στη Νομοθετική Εξουσία. Σήμερα, το ΕΤΕΚ διαπιστώνει ότι η τεχνική ή άλλη επιστημονική του στήριξη είναι υποτυπώδης και γεννάται το ερώτημα αν η Πολιτεία θέλει ειλικρινά να λειτουργήσει η διαδικασία αυτή. Ταυτόχρονα, κεκαλυμμένα ή μη, παραγκωνίζεται και αποφάσεις εκδίδονται εκτός του Συμβουλίου, εξαντλώντας στο μέγιστο τη λεγόμενη διακριτική ευχέρεια της Πολεοδομικής Αρχής. Αυτή η διακριτική ευχέρεια φαίνεται να είναι ανύπαρκτη όταν αφορά τον μέσο κύπριο πολίτη, ως εκ τούτου γίνεται δύσκολο να αποδοθούν αθώες προθέσεις στην Αρχή.

Η προγραμματισμένη ανάπτυξη της πόλης αποτελεί εχέγγυο για ποιότητα ζωής, προστασία του φυσικού και του δομημένου περιβάλλοντος, την εξοικονόμηση πόρων και την προαγωγή του πολιτισμού. Αλλά συγχρόνως, σημαίνει και ίση αντιμετώπιση των πολιτών αφού οι Πολεοδομικές αποφάσεις δημιουργούν αξίες στις ακίνητες ιδιοκτησίες. Η πόλη είναι ζωντανός οργανισμός που ταυτόχρονα είναι σύνθετος και ιδιαίτερα ευαίσθητος. Ειδικά οι μικρές πόλεις είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε μη ορθολογιστικούς τρόπους ανάπτυξης που στόχο έχουν να εξυπηρετήσουν ορισμένους αντί το σύνολο. Η πόλη δεν μπορεί παρά να τιμωρήσει τελικά οποιαδήποτε προχειρότητα και αυθαιρεσία, τιμωρώντας ουσιαστικά τους ίδιους τους κατοίκους της και όχι αυτούς που λαμβάνουν τις αποφάσεις.

18 Νοεμβρίου 2005