Κέντρο ΕΜΕΔ ΕΤΕΚ

Κέντρο Εναλλακτικών Μεθόδων Επίλυσης Διαφορών ΕΤΕΚ

(Διαιτησία, Διαμεσολάβηση, Κριτική Διαδικασία, Πραγματογνωμοσύνη, επίλυση καταναλωτικών διαφορών)

Η ευρεία εφαρμογή των εναλλακτικών μεθόδων επίλυσης διαφορών στο πλαίσιο των συμβάσεων για οικοδομικά και τεχνικά έργα, αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό βήμα για την αντιμετώπιση αντιδικιών που προκαλούν κατασπατάληση πόρων, οικονομικών και ανθρώπινων, προστριβές, αλλά και τεράστιες καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση των έργων. Όπως έχει δείξει η εμπειρία, τόσο στην Κύπρο, αλλά και διεθνώς, η συσσώρευση προβλημάτων κατά την υλοποίηση ενός έργου και η μη έγκαιρη αντιμετώπισή τους στα πλαίσια μιας ορθολογικά σχεδιασμένης διαδικασίας επίλυσης διαφορών, γρήγορης και οικονομικής, οδηγεί κατά κανόνα σε συγκρούσεις και κατασπατάληση πόρων με ορατό τον κίνδυνο να ανατραπούν οι προσδοκίες και ο προγραμματισμός για την επίτευξη των στόχων που τέθηκαν ευθύς εξ αρχής για την υλοποίηση του έργου.

Το Επιμελητήριο μέσα από το έργο του και με βάση τις αρμοδιότητες που του αποδίδονται από τον ιδρυτικό του Νόμο, θέλει να συνεισφέρει ουσιαστικά στην προσπάθεια για βελτίωση των διαδικασιών απονομής της δικαιοσύνης μέσω της χρήσης εναλλακτικών μεθόδων επίλυσης διαφορών, πιστεύοντας ακράδαντα στον ευεργετικό αντίκτυπο που αυτό θα έχει στις δυσλειτουργίες των διαδικασιών απονομής δικαιοσύνης στη χώρα μας, και κατά συνέπεια στην ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και της ανάπτυξης. Με αυτή τη στόχευση και ως συνέχεια της μακρόχρονης προσφοράς του στον τομέα της διαιτησίας, έχει ιδρυθεί με απόφαση του ΓΣ 03/17 το Κέντρο Εναλλακτικών Μεθόδων Επίλυσης Διαφορών (ΕΜΕΔ) ΕΤΕΚ. Το Κέντρο ΕΜΕΔ ΕΤΕΚ λειτουργεί με βάση τις Διατάξεις ΕΜΕΔ ΕΤΕΚ.

Το Κέντρο ΕΜΕΔ ΕΤΕΚ στοχεύει:

  • να προσφέρει σε τρίτους, φυσικά και νομικά πρόσωπα, υψηλού επιπέδου υπηρεσίες διαιτησίας, κριτικής διαδικασίας, διαμεσολάβησης και πραγματογνωμοσύνης,
  • να προάγει το θεσμό των εναλλακτικών μεθόδων επίλυσης διαφορών, και
  • να προσφέρει εκπαιδευτικές υπηρεσίες και υπηρεσίες κατάρτισης, σεμινάρια, ημερίδες και συνέδρια στο τομέα των εναλλακτικών μεθόδων επίλυσης διαφορών και πραγματογνωμοσυνών.

Το Κέντρο ΕΜΕΔ ΕΤΕΚ προσφέρει υπηρεσίες:

Η διαιτησία αποτελεί μια εμπιστευτική και ιδιωτική διαδικασία επίλυσης διαφορών, εναλλακτική της δικαστικής διαδικασίας, στην οποία οι διαφορές επιλύονται από ιδιώτες, τους διαιτητές, τους οποίους ορίζουν τα μέρη, δηλαδή οι συμβαλλόμενοι σε συμφωνία διαιτησίας που είναι ταυτόχρονα και διάδικοι στη διαιτητική διαδικασία. Το αποτέλεσμα της διαιτησίας είναι μια τελική και δεσμευτική απόφαση για τα μέρη με περιορισμένο πεδίο έφεσης.

Με δεδομένη την ανάγκη για ένα σύγχρονο και ολοκληρωμένο πλαίσιο για τη διεξαγωγή Διαιτησιών στην Κύπρο, το ΕΤΕΚ ετοίμασε και δημοσίευσε το 2012 τους Κανονισμούς Διαιτησίας ΕΤΕΚ. Οι Κανονισμοί διέπουν τις διαιτησίες που γίνονται από το Κέντρο ΕΜΕΔ ΕΤΕΚ, αλλά αξιοποιούνται και σε διαιτησίες εκτός Κέντρου, σε όλο το φάσμα συμβάσεων της κατασκευαστικής βιομηχανίας. Βρίσκεται ήδη σε τελικό στάδιο η αναθεώρηση των Κανονισμών, οι οποίοι θα δημοσιευθούν εντός του 2020 καθώς και η μετάφρασή τους στην αγγλική γλώσσα.

Στο Κέντρο ΕΜΕΔ ΕΤΕΚ τηρείται Μητρώο Διαιτητών ΕΤΕΚ, εφαρμόζεται Κώδικας Δεοντολογίας Διαιτητών ΕΤΕΚ, ενώ παρέχονται και πρότυπα έγγραφα για τη διαιτητική διαδικασία, τα οποία είναι ενσωματωμένα στους Κανονισμούς Διαιτησίας ΕΤΕΚ. Επιπλέον έχει θεσπιστεί Επιτροπή Δεοντολογίας Διαιτητών ΕΤΕΚ, η οποία επιλαμβάνεται περιπτώσεων παράβασης της Δεοντολογίας εκ μέρους των Διαιτητών ΕΤΕΚ και της οποίας τα πλειοψηφούντα μέλη είναι έγκριτοι νομικοί.

Οι διαιτησίες που διενεργούνται από το Κέντρο ΕΜΕΔ ΕΤΕΚ ρυθμίζονται από τις Διατάξεις Διαιτησίας ΕΤΕΚ, στις οποίες μεταξύ άλλων ορίζονται οι προϋποθέσεις εγγραφής στο Μητρώο Διαιτητών, η διαδικασία διορισμού Διαιτητή, η αμοιβή του Διαιτητή και η διαδικασία εξέτασης παραπόνου για Διαιτητή. Το 2017 το ΕΤΕΚ με στόχο τον εκσυγχρονισμό, την αναβάθμιση και την εμπέδωση της εμπιστοσύνης στο θεσμό της διαιτησίας αναθεώρησε εκ βάθρων τις Διατάξεις περί Διαιτησίας ΕΤΕΚ. Το Μητρώο Διαιτητών του ΕΤΕΚ ανασυγκροτήθηκε με τη θέσπιση αυστηρότερων κριτηρίων εγγραφής και την εισαγωγή προϋπόθεσης επιτυχίας σε σχετική εξέταση για σκοπούς συμπερίληψης στο Μητρώο Διαιτητών. Διοργανώθηκαν δύο κύκλοι εξετάσεων στους οποίους η εξέταση διενεργήθηκε από νομικούς εγνωσμένου κύρους και επικεντρώθηκε σε θέματα Διαιτητικής διαδικασίας και Δεοντολογίας των Διαιτητών.

Για σκοπούς υποβολής αιτήματος διορισμού Διαιτητή μπορούν να αξιοποιηθούν τα σχετικά Παραρτήματα των Κανονισμών Διαιτησίας ΕΤΕΚ.

Η Κριτική Διαδικασία αποτελεί μια εναλλακτική της διαιτησίας εμπιστευτική και ιδιωτική διαδικασία επίλυσης διαφορών, η οποία είναι πιο γρήγορη, πιο απλή και με λιγότερα έξοδα από την διαιτησία. Σε μικρό χρονικό διάστημα (που προκαθορίζεται) ο Κριτής οφείλει να ακούσει τα Μέρη, να ολοκληρώσει τη διαδικασία και να εκδώσει Απόφαση. Ο Κριτής έχει συγκεκριμένες εξουσίες μέσω της συμφωνίας μεταξύ των Μερών και η Απόφασή του είναι δεσμευτική στα μέρη, εκτός ή μέχρι αυτή να αναθεωρηθεί, είτε μέσω διαιτητικής ή δικαστικής διαδικασίας, είτε μέσω συμφωνίας.

Η εφαρμογή της κριτικής διαδικασίας στις συμβάσεις για οικοδομικά και τεχνικά έργα στην Κύπρο, αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό βήμα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων στην εκτέλεση των συμβάσεων που προκαλούν κατασπατάληση πόρων, οικονομικών και ανθρώπινων, αλλά και τεράστιες καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση των έργων. Ωστόσο μέχρι στιγμής και παρόλο τον άμεσο θετικό αντίκτυπο που θα είχε η εφαρμογή της κριτικής διαδικασίας στην οικοδομική βιομηχανία, απουσιάζει οποιοδήποτε πλαίσιο για κάτι τέτοιο. Το ΕΤΕΚ ετοίμασε τους Κανονισμούς Κριτικής Διαδικασίας ΕΤΕΚ (Adjudication Rules), με στόχο να καλύψει αυτό το κενό και να προσφέρει στην κυπριακή αγορά, και εντέλει στην κυπριακή κοινωνία, ένα αποτελεσματικό εργαλείο για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα και πρακτικές. Οι Κανονισμοί Κριτικής Διαδικασίας διατίθενται και στην αγγλική γλώσσα.

Οι Κριτικές Διαδικασίες που διενεργούνται από το Κέντρο ΕΜΕΔ ΕΤΕΚ ρυθμίζονται από τις Διατάξεις Κριτικής Διαδικασίας ΕΤΕΚ, στις οποίες μεταξύ άλλων ορίζονται οι προϋποθέσεις εγγραφής στο Μητρώο Κριτών, η διαδικασία διορισμού Κριτή, η αμοιβή του Κριτή και η διαδικασία εξέτασης παραπόνου για Διαιτητή κατ’ αναλογία με εκείνη των Διαιτητών. Η διαδικασία εξέτασης για εγγραφή στο Μητρώο Κριτών είναι υπό σχεδιασμό. Μέχρι την ολοκλήρωσή της θα αξιοποιείται το Μητρώο Διαιτητών ΕΤΕΚ (pdf) για διορισμό Κριτή από τα μέρη. Οι Κριτές τηρούν τον Κώδικα Δεοντολογίας Διαιτητών ΕΤΕΚ.

Στους Κανονισμούς Κριτικής Διαδικασίας ΕΤΕΚ περιγράφεται αναλυτικά η διαδικασία ορισμού Κριτή, η οποία προκρίνει την εκ συμφώνου επιλογή του από τα μέρη. Σε κάθε περίπτωση τα Μέρη δύνανται ανά πάσα στιγμή, με κοινή επιστολή τους, να απευθυνθούν στον Πρόεδρο του ΕΤΕΚ και να ζητήσουν να διορίσει ένα πρόσωπο για να ενεργήσει ως Κριτής στην διαφορά. Στην επιστολή θα πρέπει να αναφέρονται συνοπτικά τα πιο κάτω:
(α) η φύση της Διαφοράς και σύντομη περιγραφή της,
(β) όλα τα εμπλεκόμενα Μέρη,
(γ) λεπτομέρειες για τον χρόνο και τόπο δημιουργίας της Διαφοράς,
(δ) η φύση της απαίτησης και την αιτούμενη θεραπεία,
(ε) τα ονόματα και οι διευθύνσεις των Μερών του Συμβολαίου (συμπεριλαμβανομένων, όπου κρίνεται κατάλληλο, των διευθύνσεων που τα Μέρη έχουν καθορίσει για την επίδοση των ειδοποιήσεων).

«Διαμεσολάβηση», με βάση τον περί Ορισμένων Θεμάτων Διαμεσολάβησης σε Αστικές Διαφορές Νόμο του 2012, σημαίνει διαρθρωμένη διαδικασία, ανεξαρτήτως ονομασίας, στην οποία δύο ή περισσότερα μέρη μιας διαφοράς επιχειρούν εκουσίως να καταλήξουν σε συμφωνία σχετικά με την επίλυση της διαφοράς τους, με τη βοήθεια διαμεσολαβητή.

Η διαμεσολάβηση είναι μια εθελοντική, εναλλακτική, φιλική μέθοδος επίλυσης διαφορών, και χρησιμοποιείται για την επίλυση εμπορικών όσο και άλλων διαφορών με ειρηνικό, αποτελεσματικό, γρήγορο και οικονομικό τρόπο. Έχει παράλληλα αναγνωριστεί ως η πιο πετυχημένη διαδικασία από όλες τις μεθόδους επίλυσης διαφορών, περιλαμβανομένης και της δικαστικής διαδικασίας, εφόσον βοηθά τους εμπλεκόμενους να επιλύσουν από μόνοι τους μια διαφορά ή σύγκρουση και να φτάσουν σε μια αμοιβαία αποδεκτή συμφωνία στην οποία όλοι κερδίζουν. Η λύση δεν επιβάλλεται από τον διαμεσολαβητή αλλά πρέπει να είναι αποτέλεσμα ελεύθερης επιλογής των εμπλεκόμενων στη διαφορά Μερών. Η διαδικασία διαμεσολάβησης τερματίζεται, είτε με το συμβιβασμό των Μερών και τη σύναψη συμφωνίας συμβιβασμού, είτε με τη σύνταξη πρακτικού μη σύναψης συμφωνίας. Ο τερματισμός της διαδικασίας διαμεσολάβησης σημαίνει και τον τερματισμό της εντολής και της δικαιοδοσίας του διαμεσολαβητή.

Οι Διαμεσολαβήσεις που διενεργούνται από το Κέντρο ΕΜΕΔ ΕΤΕΚ ρυθμίζονται από τις Διατάξεις Διαμεσολάβησης ΕΤΕΚ, στις οποίες μεταξύ άλλων καθορίζονται η διαδικασία διορισμού Διαμεσολαβητή, η αμοιβή και οι υποχρεώσεις του Διαμεσολαβητή, καθώς και η διαδικασία της διαμεσολάβησης. Ως Διαμεσολαβητές ενεργούν πρόσωπα που είναι εγγεγραμμένα στο Μητρώο Διαμεσολαβητών του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης για Εμπορικές Διαφορές και συμπεριλαμβάνονται στον Κατάλογο Διαμεσολαβητών του ΕΤΕΚ (Βιογραφικά Διαμεσολαβητών), σύμφωνα με τις πρόνοιες του Περί Ορισμένων Θεμάτων Διαμεσολάβησης σε Αστικές Διαφορές Νόμου (ο ‘Νόμος’). Το Κέντρο ΕΜΕΔ ΕΤΕΚ παρέχει πρότυπα έγγραφα για τη διαδικασία της διαμεσολάβησης: Συμφωνία ΔιαμεσολάβησηςΣυμφωνία Συμβιβασμού και Πρακτικά μη Επίτευξης Συμφωνίας.

Στη διαδικασία διαμεσολάβησης τα Μέρη επιλέγουν εκ συμφώνου Διαμεσολαβητή από το Μητρώο. Σε περίπτωση που η διαδικασία της Διαμεσολάβησης προβλέπεται στους όρους συμφωνίας μεταξύ των Μερών και τα Μέρη δεν συμφωνήσουν για το όνομα του Διαμεσολαβητή εντός του προβλεπόμενου από τη συμφωνία χρονικού διαστήματος από την ημερομηνία της επίδοσης της ειδοποίησης για Διαμεσολάβηση, τότε καθένα από τα Μέρη δύναται να αποταθεί στον Πρόεδρο του ΕΤΕΚ για να καλέσει συνάντηση Μερών για την εκ συμφώνου επιλογή Διαμεσολαβητή από το Μητρώο προς επίλυση της διαφοράς τους. Νοείται ότι, αν τα Μέρη δεν συμφωνούν ως προς το πρόσωπο του Διαμεσολαβητή, η Διαμεσολάβηση δεν διεξάγεται.

Η δυνατότητα του ΕΤΕΚ να διενεργεί πραγματογνωμοσύνες για τεχνικά θέματα παρέχεται από το άρθρο 5(ιβ) του περί ΕΤΕΚ Νόμου. Αντικείμενο της πραγματογνωμοσύνης, δηλαδή τα ζητήματα που με την αίτηση καλείται να διαπιστώσει, διερευνήσει, εξηγήσει και ελέγξει ο πραγματογνώμονας, πρέπει να είναι τεχνικά. Δεν αποτελούν αντικείμενο πραγματογνωμοσύνης του ΕΤΕΚ θέματα νομικά, καθώς και θέματα ερμηνείας ή ρύθμισης σχέσεων μεταξύ των εμπλεκόμενων Μερών. Ο Πραγματογνώμονας δεν έχει εξουσία ή αρμοδιότητα να καταλογίζει νομικές ή άλλου είδους ευθύνες. Η Πραγματογνωμοσύνη δεν συνιστά διαιτησία ή άλλη διαδικασία επίλυσης διαφορών. Επιπλέον η εκπόνηση τεχνικής μελέτης δεν αποτελεί αντικείμενο πραγματογνωμοσύνης και ο πραγματογνώμονας δεν υποκαθιστά τον μελετητή. Σημειώνεται πως το περιεχόμενο της πραγματογνωμοσύνης δεν ελέγχεται από το Επιμελητήριο. Την επιστημονική ευθύνη του περιεχομένου της έκθεσης αναλαμβάνει ο Πραγματογνώμονας. Το ΕΤΕΚ διενεργεί δειγματοληπτικό έλεγχο στις Πραγματογνωμοσύνες σε ποσοστό της τάξης του 10%, ελέγχοντας την πληρότητα και ποιότητα της έκθεσης, χωρίς όμως να ελέγχει ή να επεμβαίνει στο πόρισμα. Μόνο την τελευταία τριετία έχουν ολοκληρωθεί περισσότερες από 117 πραγματογνωμοσύνες. 

Οι πραγματογνωμοσύνες που διενεργούνται από το Κέντρο ΕΜΕΔ ΕΤΕΚ ρυθμίζονται από τις Διατάξεις Πραγματογνωμοσύνης ΕΤΕΚ, στις οποίες μεταξύ άλλων καθορίζονται τα κριτήρια συμπερίληψης στο Μητρώο Πραγματογνωμόνων, η διαδικασία διορισμού Πραγματογνώμονα, η αμοιβή και οι υποχρεώσεις του Πραγματογνώμονα. Το Μητρώο Πραγματογνωμόνων ΕΤΕΚ συμπεριλαμβάνει 200 πραγματογνώμονες, μέλη του ΕΤΕΚ σε όλους τους κλάδους του, οι οποίοι ανάλογα με τις σπουδές και την επαγγελματική τους εμπειρία κατατάσσονται σε 22 Κατηγορίες Πραγματογνωμοσύνης.

Το ΕΤΕΚ εκδίδει και αναθεωρεί ανά διαστήματα Κατευθυντήριες Γραμμές για τη Διενέργεια Πραγματογνωμοσύνης από Πραγματογνώμονες του ΕΤΕΚ, οι οποίες αφορούν το περιεχόμενο, το κόστος και τη διαδικασία διενέργειας της Πραγματογνωμοσύνης.

Για τον διορισμό Πραγματογνώμονα πρέπει να υποβληθεί στο ΕΤΕΚ κατάλληλα συμπληρωμένη και υπογεγραμμένη η Τυπική Αίτηση. Η Αίτηση πρέπει να συνοδεύεται με αποδεικτικό της πληρωμής προκαταβολής στο Ταμείο του ΕΤΕΚ, όπως εξηγείται στην Αίτηση. Μέχρι τη λήξη των μέτρων για τον κορωνοϊό COVID-19 η Αίτηση μπορεί να υποβάλλεται μόνο ηλεκτρονικά στη ηλεκτρονική διεύθυνση cyprus@etek.org.cy και η πληρωμή πρέπει να γίνεται στον τραπεζικό λογαριασμό του ΕΤΕΚ. Αποδεικτικό του τραπεζικού εμβάσματος πρέπει να αποστέλλεται μαζί με την ηλεκτρονική υποβολή της Αίτησης.

Συνοπτικά Βήματα για Διορισμό Πραγματογνώμονα και Διενέργεια Πραγματογνωμοσύνης:

  1. 1. Υποβολή Αίτησης για διορισμό Πραγματογνώμονα μαζί με την κατάθεση της προκαταβολής στο Ταμείο του ΕΤΕΚ.
  2. 2. Διορισμός Πραγματογνώμονα στην επόμενη συνεδρίαση της Διοικούσας Επιτροπής του ΕΤΕΚ (συνήθως συνεδριάζει ανά δύο εβδομάδες).
  3. 3. Ενημέρωση Αιτητή για τον διορισμό με τα στοιχεία επικοινωνίας του διορισμένου Πραγματογνώμονα με κοινοποίηση στον Πραγματογνώμονα.
  4. 4. Επικοινωνία Αιτητή με τον Πραγματογνώμονα και υπογραφή Τυπικής Συμφωνίας μεταξύ Αιτητή και Πραγματογνώμονα.
  5. 5. Διενέργεια πραγματογνωμοσύνης.
  6. 6. Κατάθεση πραγματογνωμοσύνης από τον Πραγματογνώμονα στο ΕΤΕΚ.
  7. 7. Ενημέρωση Αιτητή για την ολοκλήρωση της πραγματογνωμοσύνης και για το υπόλοιπο προς εξόφληση του συνολικού αντίτιμου της πραγματογνωμοσύνης. Η αρχική προκαταβολή αφαιρείται εξ ολοκλήρου από το συνολικό αντίτιμο της Πραγματογνωμοσύνης.
  8. 8. Εξόφληση από τον Αιτητή στο ταμείο του ΕΤΕΚ και παραλαβή της έκθεσης.

Το Κέντρο ΕΜΕΔ ΕΤΕΚ, με βάση το άρθρο 22 του περί της Εναλλακτικής Επίλυσης Καταναλωτικών Διαφορών Νόμου του 2017 [Ν. 85(Ι)] είναι αναγνωρισμένο ως Φορέας Εναλλακτικής Επίλυσης Καταναλωτικών Διαφορών για τους τομείς: Κατασκευές, Τεχνολογία, Ενέργεια, Τηλεπικοινωνίες, Μεταφορές, Κτηματομεσιτικά, Εκτιμήσεις και σε όποιον άλλο τομέα σχετίζεται με τους κλάδους και τις αρμοδιότητες του Επιμελητηρίου. 

Εκπαιδευτικά Προγράμματα Και Σεμινάρια Για Εναλλακτικές Μεθόδους Επίλυσης Διαφορών

Το Κέντρο ΕΜΕΔ ΕΤΕΚ υλοποιεί εκπαιδευτικά προγράμματα και σεμινάρια στο πεδίο των εναλλακτικών μεθόδων επίλυσης διαφορών και των πραγματογνωμόνων. . Για προσεχή προγράμματα και σεμινάρια δείτε ΕΔΩ (under construction). Δείτε πληροφορίες για το προσεχές Σεμινάριο Διαιτησίας που ανακοινώθηκε εδώ.

Εκδόσεις, άρθρα, δημοσιεύσεις και παρουσιάσεις για Εναλλακτικές Μεθόδους Επίλυσης Διαφορών

Για εκδόσεις, άρθρα ή άλλες δημοσιεύσεις ή παρουσιάσεις σχετικές με το θέμα των Εναλλακτικών Μεθόδων Επίλυσης Διαφορών και τη δράση του Κέντρου ΕΜΕΔ ΕΤΕΚ δείτε ΕΔΩ (under construction)

Εγγραφή Μελών Του ΕΤΕΚ Στο Μητρώο Διαιτητών/Κριτών/Διαμεσολαβητών/Πραγματογνωμόνων Του ΕΤΕΚ

Επικοινωνία με το Κέντρο ΕΜΕΔ ΕΤΕΚ

Το Κέντρο ΕΜΕΔ ΕΤΕΚ στεγάζεται στο Εκπαιδευτικό Πολιτιστικό Κέντρο ΕΤΕΚ στην εντός των τειχών Λευκωσία.

Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε:

  • Ταχυδρομική Διεύθυνση: Τ.Θ. 21826, 1513 Λευκωσία
  • Tηλέφωνο: 22 877644
  • Φαξ: 22 730373
  • Email στο cyprus@etek.org.cy